Bu açıklama, Avrupa Komisyonu tarafından finanse edilen ve AB Üye Devletleri ile aday ülkelerdeki basın ve medya özgürlüğü ihlâllerini belgeleyen Avrupa çapında bir mekanizma olan Medya Özgürlüğü Acil Müdahale (MFRR) kapsamında Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) tarafından hazırlanmıştır.
Turkey: MFRR partners alarmed by state-backed attacks on Leman magazine
The Media Freedom Rapid Response (MFRR) partners strongly condemn the arrest of four staff members of Leman, one of Türkiye’s leading satirical magazines, and express deep concern over the ongoing judicial, economic, and physical pressure targeting the publication following the release of a cartoon deemed offensive by religious and conservative groups.
The cartoon, published in Leman’s June 26 issue, depicted two men named Muhammad and Moses greeting each other above a bombed city. The magazine clarified that the cartoon was intended as a criticism of Israel’s ongoing attacks on Gaza, and did not represent religious figures, and denied any intent to insult sacred values. Despite this explanation, a massive backlash ensued, including official condemnation, violent protests, legal actions, and threats of closure.
On June 26, Leman published the cartoon in its weekly edition. Over the next three days, online outrage spread with over 345,000 social media posts on X using the hashtag #LemanDergisiKapatılsın. Senior political and religious figures — including the President, Minister of Interior, Minister of Justice, and Governor of Istanbul — publicly denounced the magazine.
On July 1, hundreds of angry protesters gathered outside Leman’s Istanbul headquarters, attacking the building and prompting police intervention with rubber bullets and tear gas. Protesters chanted: “We will do anything for our Prophet. We will die, we will kill!”
A criminal investigation was launched under Article 216 of the Turkish Penal Code for incitement to hatred and enmity and openly insulting religious values, and four staff—Zafer Aknar (editor-in-chief), Cebrail Okçu (graphic designer), Doğan Pehlevan (cartoonist), and Ali Yavuz (manager)— were detained, with the aggressive use of rear-handcuffing.
On July 2, all four were formally arrested, facing charges including “inciting public hatred and enmity” and “insulting religious values”, and in Dogan Pehlevan’s case, an additional accusation of insulting the President was reported.
A financial investigation was also initiated against Leman, and arrest warrants were issued for the owner, currently based in France, as well as another senior manager. Authorities are investigating potential foreign financial support, aligning with the controversial “agent of influence” bill targeting foreign-funded entities.
In parallel, a court ordered the confiscation of the June 26 print issue and imposed a nationwide access ban on Leman’s official website, further escalating censorship against the outlet.
Another concerning development is the July 3 decision of Turkey’s broadcast regulator to impose an administrative fine and suspend five programs for “violation of national and moral values” against Sözcü TV for a commentary on the LeMan cartoon by economics expert Dr. Murat Kubilay. RTÜK justified this decision by explaining that Kubilay’s statement “divides society into enlightened and reactionary groups” and “fuels polarisation”.
This campaign of judicial harassment represents a grave violation of press freedom and demonstrates how Turkish authorities continue to weaponise criminal and administrative law to silence independent media.
This case is emblematic of the broader decline of press freedom in Turkey, where authorities have consistently used politically motivated prosecutions, economic pressure, and public smear campaigns to target critical and independent voices.
The MFRR partners call for the immediate release of all detained Leman staff and for all charges related to the cartoon to be dropped. We urge Turkish authorities to end the political, legal, and financial harassment of the magazine and to uphold their obligation to ensure the safety of its journalists and staff.
IPI ve MFRR paydaşları, Leman Dergisi’nin hedef alınmasını kınıyor
Medya Özgürlüğü Acil Müdahale (MFRR) paydaşları olarak Türkiye’nin önde gelen mizah dergilerinden Leman’ın dört çalışanının tutuklanmasını şiddetle kınıyoruz. Muhafazakâr grupların rahatsız edici olduğunu iddia ettiği bir karikatürün yayımlanmasının ardından dergiye yönelik hukuki, mali ve fiziki baskılar fazlasıyla endişe verici.
Leman’ın 26 Haziran tarihli sayısında yayımlanan karikatürde Muhammed ve Musa adında iki kişi, bombalanan bir şehrin üzerinde birbirlerine selam veriyor. Leman’ın açıklamasında karikatürün, İsrail’in Gazze saldırılarını eleştirmek üzere çizildiği, dini figürleri temsil ya da kutsal değerleri aşağılama amacı güdülmediği belirtildi. Açıklamaya rağmen büyümeye devam eden tepkiler bakanların sosyal medya paylaşımlarıyla başladı; şiddet içerikli protestolar, yasal işlem yapılması ve derginin kapatılması tehditleriyle devam etti.
Leman, sonraki üç gün boyunca sosyal medyada yoğun bir öfkenin hedefi haline geldi ve X platformunda #LemanDergisiKapatılsın etiketiyle 345 binden fazla paylaşım yapıldı. Cumhurbaşkanı, İçişleri Bakanı, Adalet Bakanı ve İstanbul Valisi gibi üst düzey siyasi isimlerin yanı sıra dini yetkililer de dergiyi alenen kınadı.
1 Temmuz’da ise yüzlerce öfkeli protestocu, Leman’ın İstanbul’daki binası önünde toplandı. Binaya saldırıların başlamasının ardından polis plastik mermi ve biber gazıyla müdahale etti. Protestocular, “Peygamberimiz için her şeyi yaparız. Ölürüz, öldürürüz!” sloganları attı.
Olayların ardından “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” ve “dini değerleri alenen aşağılama” suçlamalarıyla dergi hakkında adli soruşturma başlatıldı. Yazı işleri müdürü Zafer Aknar, grafiker Cebrail Okçu, karikatürist Doğan Pehlevan ve müessese müdürü Ali Yavuz, ters kelepçeyle gözaltına alındı.
2 Temmuz’da ise dört çalışan da “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” ve “dini değerleri aşağılama” suçlamalarıyla tutuklandı. Doğan Pehlevan ayrıca “cumhurbaşkanına hakaret” ile de suçlandı.
Ayrıca, dergi hakkında bir mali soruşturma da başlatıldı. Leman’ın Fransa’da yaşayan sahibi ve bir üst düzey yöneticisi hakkında yakalama kararı çıkarıldı. Karikatür dergisinin yabancı kaynaklardan mali destek alıp almadığının araştırılması, yurt dışından fon alan kuruluşlara yönelik yönelik tartışmalı “etki ajanlığı” yasa tasarısıyla da paralellikler taşıyor.
Aynı gün İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Leman’ın 26 Haziran tarihli sayının toplatılmasına karar verdi. Ayrıca İstanbul 5. Sulh Ceza Hakimliği, derginin internet sitesine Türkiye genelinde erişim engeli getirerek dergiyi sansürlemeye yönelik girişimlere bir yenisini ekledi.
Endişe verici bir diğer gelişmeyse, 3 Temmuz’da yayın denetleme kurumu RTÜK’ün, ekonomist Dr. Murat Kubilay’ın karikatürle ilgili yorumları nedeniyle Sözcü TV’ye idari para cezası ve beş programlık yayın durdurma cezası vermesi oldu. RTÜK, “toplumu aydınlanmacılar ve gericiler diye ikiye ayırma” ve “kutuplaşmayı körükleme” gerekçeleriyle bu kararı aldığını açıkladı.
Yargının suistimal edildiği bu tür kampanyalar, ağır basın özgürlüğü ihlali sayılır ve Türkiye’deki yetkililerin bağımsız medyayı susturmak amacıyla cezai ve idari hukuku bir silah olarak kullanmaya devam ettiğini gösteriyor.
Yaşananlar, Türkiye’de basın özgürlüğünün nasıl gerilediğinin sembolik bir örneği. Yetkililer siyasi soruşturma, mali baskı ve kuruluşları kamuoyu önünde karalayan kampanyalarla eleştirel ve bağımsız sesleri hedef almaya devam ediyor.
MFRR paydaşları, tutuklanan tüm Leman çalışanlarının derhal serbest bırakılmasını ve karikatürle ilgili tüm suçlamaların düşürülmesini talep ediyor. Yetkilileri dergiye yönelik siyasi, hukuki ve mali tacizlere son vermeye, gazete ve çalışanlarının güvenliğini sağlama yükümlülüklerini yerine getirmeye davet ediyoruz.
Related news
Copyright
The information provided on this website is copyright protected and belongs to the author. You are free to share and adapt the text, provided you give appropriate credit, provide a link to the license, indicate if changes were made, and do not use the text for commercial purposes. If you remix, transform, or build upon the text, you must distribute your contributions under the same license as the original. No additional restrictions may be applied. Please note that pictures are excluded from this agreement and may be subject to different copyright regulations.
The ECPMF is part of:
ECPMF is financed by various project funders
Menckestr. 27
04155 Leipzig / Germany
Tel: +49 (0) 172 367 499 0
Fax: +49 (0) 341 562 96 63
E-Mail: info@ecpmf.eu
www.ecpmf.eu
